Tien jaar als product manager. Tien jaar teams zien worstelen met ceremonies, rituelen, sprints. Energie die wegvloeide in scrum-tradities in plaats van in bouwen. En altijd die vraag: waarom voelt dit zo taai? Nu weet ik het.
We optimaliseerden voor het verkeerde probleem.
We bouwden systemen om ontwikkelaars efficiënt in te zetten. Product owners om te bepalen waaraan developers werkten. Backlog refinement om geen tijd te verspillen. Ceremonies om iedereen aligned te houden. Alles draaide om één vraag: hoe halen we het maximale uit schaarse, dure ontwikkelaars? Code schrijven was kostbaar. Ontwikkelaars waren schaars. Elk uur dat ze aan het verkeerde werkten was verspild. Features kostten weken. De backlog groeide sneller dan je kon afvinken. Stakeholders met lijsten van dingen die “eigenlijk wel handig zouden zijn” maar waar nooit tijd voor was. Dus bouwden we beschermlagen. Prioritering. Planning. Controle.
Nu code goedkoop wordt
Vibe coding verandert de economie. Een feature die voorheen twee dagen kostte? Een uur. Een prototype dat een week vergde? Een ochtend. Die eindeloze backlog? Werk gewoon de lijst af. Deze week. De bottleneck verschuift. Van “schrijven” naar “weten wat te schrijven”. Van “bouwen” naar “de juiste richting kiezen”. En wat doen we? We houden alle rituelen die ontworpen waren voor een wereld waarin code duur was.
Ondertussen Waarom hebben we nog steeds twee weken sprints als we tien iteraties per dag kunnen draaien? Waarom refinement sessies van drie uur als het team zelf features kan bouwen, testen en aanpassen voordat de PO uit de vorige meeting is? Waarom story points schatten voor werk dat goedkoper is om gewoon te proberen? De meetings zijn duurder dan de code.
Wat blijft over
Als code niet langer de kostbare resource is, wat dan wel? Aandacht. Richting. Leren. De vraag “moeten we dit eigenlijk bouwen?” Teams die dit snappen stoppen met plannen en beginnen met leren. Ze bouwen tien varianten en kijken wat klanten doen. Ze gooien weg zonder drama. Ze itereren sneller dan anderen vergaderen. De PO die waarde toevoegt is niet degene die de backlog beheert. Het is degene die de vraag scherp houdt. De coach die relevant blijft faciliteert geen ceremonies. Die helpt teams ongemakkelijk snel experimenteren.
Waar je energie dan wel naartoe gaat
Niet naar de backlog. Naar de data. Hoe praten klanten over je product? Welke woorden gebruiken ze? Waar stoppen ze? Wat delen ze? Niet naar story points. Naar strategische richting. Welke beweging maak je in de markt? Welk probleem wordt groter? Waar convergeren signalen? Niet naar planning poker. Naar gedragspatronen. Wat doen mensen echt met je product? Niet wat ze zeggen. Wat de data laat zien. De beste product owners zijn nu bezig met conversaties in support tickets. Met patronen in gebruiksdata. Met visie die data verbindt aan richting. Ze vertellen het team niet wat ze moeten bouwen. Ze geven context waardoor het team zelf de juiste dingen bouwt.
De nieuwe bottleneck
We optimaliseerden voor schaarse developer-tijd. Nu moeten we optimaliseren voor schaarse klant-inzichten. Voor schaarse aandacht. Voor schaarste moed om dingen weg te gooien. De teams die dit eerst doorhebben? Die stoppen met beschermen van ontwikkeltijd en beginnen met beschermen van focus. Minder meetings over wat we gaan bouwen. Meer bouwen om te leren wat we moeten bouwen.
De keuze
Je kunt vasthouden aan rituelen die ontworpen waren voor een wereld die niet meer bestaat. Of je kunt vragen stellen die passen bij de nieuwe werkelijkheid. Zoals: als code goedkoop is, waarom gedragen we ons nog alsof het goud is?
